Monopol
Liczba graczy: 2—6
Rekwizyty gry: plansza, karty zdarzeń, piony, pieniądze,
miniatury budynków i kostka
Gra ta pojawiła się we współczesnej formie dopiero
w 1935 roku. Została ona wydana nakładem firmy
Parker Brothers z Salem w stanie Massachusetts,
w USA. Rozprzestrzeniła się z niebywałym sukcesem
po niemalże całym kontynencie. Gdy w roku 1985
obchodzono 50 rocznicę jej powstania, wszędzie
pojawiło się z tej okazji mnóstwo nowych wydań.
Wtedy stało się jasne, że jest ona zarówno
kochana, jak i nienawidzona. Jedni mają o niej złe
zdanie z powodu brutalności, zwycięstwo bowiem
w tej grze osiąga się rujnując doszczętnie jej
współuczestnika. Drudzy cenią ją za to, że można
w czasie gry „doprowadzić do bankructwa swego
najlepszego przyjaciela, nie wyrządzając mu przy
tym krzywdy". Współzawodnictwo w MONOPOLU,
w przeciwieństwie do takich abstrakcyjnych gier
jak: SZACHY, WARCABY czy MŁYNEK, ma w tym
wypadku konkretne odniesienie do otaczającej
nas rzeczywistości. Można jednak zrozumieć
sprzeciw wielu psychologów i pedagogów,
którzy nie zawsze pozytywnie oceniają wpływ
takiego wzorca na dzieci.
Oprócz tego należy dodać, że MONOPOL ma
swojego poprzednika. Jest nią mianowicie gra, która
miała ukazywać antyspołeczną strukturę monopoli.
W roku 1904 członkini wspólnoty kwakrów,
o nazwisku Elizabeth J. Magie, otrzymała patent
na grę pod tytułem WŁAŚCICIEL (THE LANDLORD GAME).
Jej plansza jest bardzo podobna do dzisiejszego
MONOPOLU. Na każdym boku umieszczono 9 prostokątnych
pól, tworzących razem 22 pola własności,
do tego „więzienie" i „przytułek".
W roku 1924 gra została ponownie opatentowana
przez niejaką Elizabeth Magie Phillips. Mogła
nią być albo sama EJ. Magie, która zmieniła nazwisko
„po mężu", czyli pani Phillips, albo jej córka.
W każdym razie jest pewne, że poprzez takie
publikacje, a także dzięki rozgrywaniu jej w gronie
przyjaciół, stawała się ona znana coraz szerszym
kręgom ludzi.
Kiedyś jakaś anonimowa osoba dodała do tej gry
kolejny element. Mianowicie, po zdobyciu parcel
ziemi należało zbudować na nich hotele i żądać opłat
za przebywanie w nich. Wtedy właśnie przyjęto
nazwę MONOPOL, a na planszy umieszczono nawet
ulice Atlantic City.
Jednakże tę „oficjalną historię" praw autorskich
można śledzić z pewnym zastrzeżeniem, albowiem
w roku 1930 bezrobotny wtedy inżynier systemów
grzewczych Charles B. Darrow z German Town,
leżącym na przedmieściach Filadelfii, wykombinował
na swoim stole w kuchni grę MONOPOL. Interesującym
faktem w tej sprawie jest to, że firma Parker,
która początkowo odrzuciła pomysł opublikowania
tej gry, wydała ją jednak po roku 1935, czyli po
przejęciu praw autorskich i patentu od pani Phillips.