Typ-dom
Typ-dom
Liczba graczy. 2-5
Rekwizyty gry: czarne i czerwone kamienie z literami
Nazwa tej gry, która prawdopodobnie powstała
w Austrii około 1930 roku, jest skrótem od „Typen
domino". Podobnie jak przy grze w DOMINO,
celem jest uporządkowanie wymieszanych kamieni,
tak aby utworzyły jakieś zdanie lub pojęcie (myśl).
Właściwą formę nadała jej dopiero KRZYŻÓWKA,
przy czym za pierwowzór tej gry uważa się często
REMIKA.
Jej atrakcyjność zwiększa fakt, iż do gry w nią nie
potrzeba praktycznie nic, poza pewnymi specyficznymi
kamieniami, których liczba zależy od języka,
w jakim układane będą wyrazy. Tak więc z formy
wyjściowej, jaką jest krzyżówka, utworzono różne
warianty gry, w których szerokie pole do popisu
mają wyobraźnia, erudycja i inteligencja.
PRZEBIEG GRY
Do gry przeznaczonej dla graczy mówiących
po niemiecku, używa się 51 kamieni czarnych,
na których znajdują się spółgłoski, i 29 kamieni
czerwonych, oznaczonych samogłoskami.
Układanie krzyżówki: kamienie ułożone licami
do stołu należy starannie, dokładnie wymieszać.
Następnie każdy z graczy otrzymuje 8 czarnych
i 5 czerwonych kamieni. Reszta z nich jako zapas
pozostaje na stole.
Rozpoczynający grę ustawia ze swoich kamieni
jakieś słowo i kładzie je na stole. Następnie
kolejni uczestnicy dokładają stopniowo ułożone
przez siebie słowa, tak że na stole zaczyna powstawać
krzyżówka z krzyżujących się słów, które mają
po jednej lub więcej wspólnych liter. Najważniejsze
jest, aby utworzone słowa miały zawsze konkretne
znaczenie.
W zestawie kamieni do gry są też tzw. jokery,
tj. kamienie, które mogą zastępować każdą literę.
Podczas gry wolno też zmieniać znaczenie ułożonego
już na stole słowa przez dodawanie nowych liter.
Ten z graczy, który nie może już nic ułożyć, musi
dobierać kolejne kamienie z zapasu znajdującego
się na stole. Rozgrywka kończy się wtedy, gdy
jeden z graczy ułoży słowa ze wszystkich swoich
kamieni. Wtedy pozostałym uczestnikom gry
zapisuje się punkty karne za kamienie, które
pozostały jeszcze w ich posiadaniu: trzy za każdy
czerwony, pięć za czarny i dziesięć za jokera.
Gry typu pulok
W wydawnictwie ze Stuttgartu „J.F. Steinkopf"
ukazała się w 1928 roku seria układanek literowych
i obrazkowych. Bardzo szybko zdobyły one
w Niemczech niesłychaną wprost popularność.
Autorem tych gier byl Hans Mack, pełnomocnik
drukarni J.F. Steinkopf. W czasie, gdy drukarnia
nie miała żadnych zamówień, opracował on kilka
gier, których produkcja i sprzedaż miały pozwolić
na przetrwanie recesji. Podstawą do opracowania
wspomnianych gier była krzyżówka, do której autor
dołączył elementy DOMINO, MADŻONGA i REMIKA.
Warto zaznaczyć, iż z tych trzech gier wykorzystał
on w sumie 70 reguł. Jest to tak wielka różnorodność,
jaka nie została już powtórzona w żadnej
innej grze tego typu. Charakterystyczną cechą
gier z rodzaju PULOK są specjalne tabliczki, które
wyposażone zostały w elementy chroniące przed
podglądaniem (tzw. zapuszczaniem żurawia).
W taki sposób każdy z graczy może bezpiecznie
układać swoje kombinacje bez obawy, że mogą
być one podejrzane przez innych uczestników gry.
Tabliczki prezentujemy na górnej ilustracji na str. 95.
„Siądź grać w pulok"
Osobliwa nazwa tej gry - Sag nix uber Pulok (tak
brzmi po niemiecku) - opiera się na tym, iż nie
jest łatwo ułożyć zdanie składające się z 15 liter
w taki sposób, by żadna z nich nie wystąpiła w nim
dwa razy. Naszym celem będzie uporządkowanie
otrzymanych karteczek z literami poprzez ich ciągłą
wymianę. Litery mają różne kolory i co się z tym
łączy - różną wartość punktową. Zestaw do gry
zawiera także jokery („puloki"), które mogą zastępować
wszystkie inne litery. Regulamin przewiduje
aż 17 różnych wariantów, na trzech poziomach
trudności. Celem gry jest ułożenie wspomnianego
już piętnastoliterowego zdania lub składających
się na nie pojedynczych słów. Czasami należy
to uczynić z liter w określonym kolorze, w formie
schodków czy nawet krzyżówki.
Zasady gry są bardzo zbliżone do REMIKA.
Gracze otrzymują po 15 kartek z wymieszanego
kompletu. Reszta pozostaje jako zapas na stole.
Uczestnicy po kolei wyciągają kartki lub przekazują
do następnego gracza. Na początku gry każdy
uczestnik ma 100 punktów. Zależnie od zasad danej
rozgrywki, punkty są graczom dodawane lub
odejmowane do momentu, aż któryś z uczestników
osiągnie 200 punktów lub dojdzie do zera.
Pulok-krzyżówka
Z otrzymanych karteczek i tych, które zostaną
później dobrane, należy ułożyć na wcześniej
narysowanej planszy krzyżówkę lub określoną figurę
(trójkąt, kwadrat, drabinkę itd.). Oferowanych jest
35 różnych odmian tej gry. Znamienna jest przy tym
wskazówka dla zaawansowanych: „Kiedy gracze
raz znajdą się pod urokiem tej gry, to rezygnują
z dokonywania ocen. Nie ma już miejsca na współzawodnictwo.
Sukces jest nieobliczalną wypadkową
szczęścia, jak i rozumu. Różnorodne rozwiązania
jednego i tego samego zadania, zmienna droga
dochodzenia do nich, jak i próba tworzenia nowego
rodzaju zadań, zamykają kolo. Tak jak w niektórych
rozgrywkach szachowych, również i w tej grze,
odnalezienie drogi wyjścia z beznadziejnej wydawałoby
się sytuacji, cieszy bardziej niż zwycięstwo."